Nie trać kontroli, sprawdź czy nie pijesz alkoholu w sposób ryzykowny.

Pytania do eksperta

Najcześciej zadawane pytania:

Po pierwsze, pijesz coraz więcej i coraz częściej, a alkohol traktujesz, jak sposób na rozwiązanie różnych sytuacji – stresu, lęku, smutku, problemów. Po drugie, wyczekujesz momentu, kiedy będziesz mógł / mogła się napić, a kiedy coś zakłóci możliwość napicia się, denerwujesz się i niepokoisz. Coraz częściej zdarza Ci się pić w sytuacjach, kiedy jest to zakazane lub przeciwwskazane, jak choroba, ciąża, przyjmowanie leków lub prowadzenie pojazdu. Twoje otoczenie zauważa Twoje picie, sugeruje, że powinieneś / powinnaś ograniczyć, wyraźnie się niepokoją. W końcu i Ty to zauważasz, wydajesz się być świadomy / świadoma narastającego problemu, a mimo to nie chcesz zrezygnować z alkoholu. Ta sekwencja zachowań i objawów wyraźnie świadczy, że możesz być uzależniony od alkoholu. Udaj się jak najszybciej po pomoc do ośrodka terapii. Listę ośrodków znajdziesz tutaj.

Leczenie uzależnienia od alkoholu jest w Polsce całkowicie dobrowolne. Wyjątkiem są sytuacje, kiedy zobowiązanie do leczenia jest ustanowione przez sąd.

Leczenie uzależnienia od alkoholu w placówkach NFZ jest bezpłatne, nawet dla osób nieubezpieczonych. Leczeniem uzależnienia od alkoholu zajmują się różne typy placówek: poradnie terapii uzależnienia od alkoholu i współuzależnienia, poradnie leczenia uzależnień, całodobowe oraz dzienne oddziały terapii / leczenia uzależnień od alkoholu oraz oddziały leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych. Po pomoc na terenie Warszawy możesz się zgłosić do jednej z placówek z listy na naszej stronie umieszczonej tutaj.

Nie, w przypadku kobiet alkohol jest bardziej toksyczny, więc ryzyko wystąpienia negatywnych konsekwencji dla zdrowia jest większe w przypadku nadużywania alkoholu przez kobiety. Kobiety są zwykle drobniejsze i lżejsze od mężczyzn, dlatego po wypiciu tej samej ilości alkoholu, co mężczyźni mają jego większe stężenie we krwi. Kobiety gorzej metabolizują alkohol, m.in. z powodu estrogenów, które sprzyjają mocniejszemu wchłanianiu alkoholu oraz mniejszej ilości enzymów w żołądku, które metabolizują alkohol.

Główne ryzyka dla zdrowia to dysfunkcja wątroby - większa ilość alkoholu dociera do wątroby, bo jest on słabiej metabolizowany w żołądku. Ponadto zakłócenie zdolności psychomotorycznych i upośledzenie funkcji poznawczych. Kobiety pijące są narażone na zaburzenia funkcji hormonalnych i większe ryzyko raka sutka. Mają też większą predyspozycję do osteoporozy i podatność na złamania kończyn, bo alkohol wypłukuje wapń z organizmu i zakłóca metabolizm witaminy D. Ponadto występują zaburzenia seksualne oraz zaburzenia nastroju – lęki i depresje. W przypadku ciąży picie alkoholu grozi przedwczesnym porodem, poronieniem, narażeniem dziecka na FAS (płodowy syndrom alkoholowy). Nadmierne picie alkoholu przez kobiety powoduje, że są one bardziej skłonne do ryzykownych zachowań, częściej padają ofiarą przemocy fizycznej, gwałtów i nadużyć seksualnych.

Głównym objawem zespołu uzależnienia od alkoholu jest silne pragnienie alkoholu, a potrzeba wypicia dominuje nad innymi pragnieniami i potrzebami człowieka. Osoba uzależniona odczuwa „głód alkoholowy”, czyli przymus picia, nie jest w stanie pohamować się od picia, zaprzestać czy zmniejszyć picia. W sytuacji, gdy picie jest przerwane/ograniczone, osoba uzależniona odczuwa objawy fizyczne: drżenie mięśniowe, nadciśnienie tętnicze, nudności, wymioty, biegunki, bezsenność, rozszerzenie źrenic, wysuszenie śluzówek, wzmożona potliwość, zaburzenia snu, niepokój, drażliwość, lęki, padaczka poalkoholowa, omamy wzrokowe lub słuchowe, majaczenie. Powodują one, że dla złagodzenia objawów sięga ponownie po alkohol lub podobnie działające substancje (np. leki). Osoba uzależniona ma coraz większą tolerancję alkoholu i potrzebuje wypić większe ilości dla wywołania oczekiwanego efektu. Zaniedbuje inne dziedziny życia i zainteresowania, więcej czasu i wysiłku przeznacza na zdobywanie i picie alkoholu. Osoba pijąca zdaje sobie sprawę, jakie szkody zdrowotne i szkody dla bliskich i otoczenia powodują jej zachowania, ale mimo to nie jest w stanie przestać.

Abstynencja jest optymalnym celem leczenia osób uzależnionych. Prowadzone są również programy terapii ograniczania picia jako opcja terapeutyczna dla niektórych grup pacjentów. Są kierowane do osób pijących szkodliwie oraz uzależnionych, którzy nie są w stanie zaakceptować abstynencji jako celu terapii, są w początkowej fazie uzależnienia, mają mniej nasilone objawy uzależnienia i lepiej funkcjonują społecznie oraz nie mają przeciwwskazań zdrowotnych do używania alkoholu. W ich wypadku większe szanse na sukces terapii uzyskuje się, jeśli cel terapii jest ustalany wspólnie, pomiędzy terapeutą i pacjentem, a nie z góry narzucony, jak trwała abstynencja. Programy ograniczania picia mają na celu poprawić funkcjonowanie psychospołeczne pacjenta, zmienić jego postawę wobec picia alkoholu. To wypracowanie ustalonego pomiędzy pacjentem a terapeutą zdyscyplinowanego wzoru konsumpcji alkoholu, zgodnego z ustalonym wspólnie planem picia, który zawiera zestaw zasad dotyczących używania alkoholu (ilość, częstość, kontekst, czas i miejsce).

Uzależnienie to nie tylko picie, ale cały zestaw szkodliwych nawyków i zachowań, które przez lata nałogu stają się częścią życia osoby uzależnionej. Zdrowienie, trzeźwienie – wyjście z nałogu to nie jest tylko utrzymanie abstynencji (czyli niepicie alkoholu). Jest podstawą, ale nie jedynym elementem. Dlatego tak ważne jest, aby w drodze wychodzenia z nałogu starać się zmienić w życiu to wszystko, co podtrzymywało chorobę alkoholową, co tworzyło jej otoczkę. Jeżeli przez blisko dwie dekady życia w abstynencji ma się poczucie, że przez ten czas dokonało się też i innych zmian, które dawniej łączyły się z nałogiem, można śmiało zakładać, że jest się trzeźwym. Ale uwaga, próba zerwania z abstynencją i wypicie nawet niewielkich ilości alkoholu może w efekcie stać się przyczynkiem do powrotu do nałogu.

Ważne jest, żeby uzależniony sam zrozumiał, że nie panuje nad swoim piciem. Warto więc rozmawiać, pokazywać korzystne zmiany na swoim przykładzie, zachęcać do podjęcia kontaktu ze specjalistą do spraw uzależnień. Często bywa tak, że za piciem stoją problemy, z którymi dana osoba nie potrafi sobie poradzić – np. strata pracy, trudna sytuacja życiowa, strata kogoś bliskiego. Ich zdefiniowanie może być pierwszym krokiem, by osoba uzależniona uświadomiła sobie, że alkohol służy jej jako sposób radzenia sobie z innymi problemami. Warto też, wspomnieć, że prowadzone są również terapie, które mają na celu ograniczanie picia, a nie całkowitą abstynencję. Są one przeznaczone dla pacjentów, którzy negują swoją chorobę alkoholową, nie chcą się przyznać, że są alkoholikami. Wówczas łatwiej jest ich namówić na terapię ograniczania niż na terapię zmierzającą do całkowitej abstynencji. Nie każdy pacjent nadaje się jednak na taką terapię i bez wątpienia decyzja wymaga konsultacji z terapeutą. Polecamy kontakt z jedną z placówek leczenia uzależnień, których lista znajduje się tutaj: https://mamkontrole.waw.pl/gdzie-szukac-pomocy/ i indywidualną rozmowę na temat bliskiej osoby, która odmawia leczenia.

Zadaj pytanie ekspertowi: