Ile pijemy i jak pijemy alkohol?

Ile pijemy i jak pijemy alkohol?
15 lutego 2020  

GUS obliczył, że w skali roku przeciętny dorosły mieszkaniec Polski wypija:

  • 99 litrów piwa
  • 3 – 8.8 litrów wódki i innych napojów spirytusowych
  • 7 litrów wina

Po piwo sięga co najmniej raz w miesiącu 73% dorosłych Polaków [1], z kolei wódkę co najmniej raz w miesiącu pije 48% dorosłych konsumentów, a wino 46%.[2]

Pijący piwo to głównie mężczyźni w wieku 25 – 45 lat, a prawie 85% z nich pije piwo co najmniej raz w miesiącu [3]. Wódka jest również głównie męskim trunkiem, 62,5% mężczyzn sięga po nią nie rzadziej niż raz na miesiąc. Kobiety preferują wino, które co najmniej raz w miesiącu pije ponad 56% z nich.

Co pijemy podczas różnych okazji i ile pijemy?

W przypadku piwa i wina przeciętna sytuacja picia trwa zwykle 2 godziny, a na piątek i sobotę przypada ok. 35% okazji picia obu tych alkoholi. Piwo i wino jest najczęściej pite w mniejszym gronie do 3 osób, co całkowicie odróżnia te napoje od stylu picia wódki – zawsze w większej grupie. Picie wódki to zwykle sesje 3 godzinne, kumulacja przypada na weekend, kiedy ma miejsce blisko połowa okazji picia tego trunku.

Trzy najczęściej związane z piciem piwa sytuacje to oglądanie telewizji, relaks i spotkanie towarzyskie – razem odpowiadają za 84,5% okazji picia piwa. Mężczyźni na ogół piją piwo w męskim gronie, natomiast kobiety albo w towarzystwie mieszanym, albo w grupie z przewagą kobiet.
Podczas jednej okazji picia piwa przeciętny piwosz wypija od 4 do 6 SJA (standardowych jednostek alkoholu), co odpowiada ilości od 2 do 3 piw o pojemności 0,5 litra.

Najczęstsze okoliczności picia wina to spotkanie towarzyskie, odpoczynek i spożywanie posiłku – 75,2% okazji konsumpcji tego trunku, po który Polacy sięgają z trzech głównych powodów: smak, relaks i dopasowanie do posiłku.
Podczas jednej sytuacji picia wina wypijamy przeciętnie od 3,4 do 4,2 SJA, co odpowiada ok. 4 lampkom po 100 ml. Dwa razy więcej niż w dni powszechnie wypijamy wina podczas weekendu. Ilość konsumowanego wina podczas jednej okazji jest podobna, niezależnie od wieku (z lekką nadwyżką u osób między 30. a 40. rokiem życia). To różni wino od piwa i wódki, których konsumpcja z wiekiem spada.

Wódka jest pita najczęściej w trzech sytuacjach: spotkanie towarzyskie, celebracja okazji oraz odpoczynek i relaks – 76,4% sytuacji picia wódki. Polacy sięgają po wódkę, aby się bawić w towarzystwie, świętować oraz zrelaksować. Mężczyźni najczęściej piją wódkę w męskim towarzystwie, a kobiety w mieszanym gronie.
Podczas picia wódki wypijamy najwięcej czystego alkoholu spośród wszystkich alkoholi – przeciętnie od 9,4 do 11 SJA, co odpowiada 11 kieliszkom wódki o pojemności 30 ml. Pijący wódkę są też najbardziej skłonni mieszać alkohole. W sytuacji mieszania alkoholi pijący wódkę jednorazowo wypijają zdecydowanie więcej SJA – 14,9. To ilość etanolu zawarta w 15 kieliszkach wódki o poj. 30 ml. Najwięcej jednorazowo pijemy wódki w dni wolne i podczas spotkań towarzyskich – o ok. 2 SJA więcej niż w innych sytuacjach. Zdecydowanie więcej wódki piją też ludzie młodzi – konsumpcja na poziomie od 12,7 SJA do prawie 15 SJA (13 – 15 kieliszków) podczas jednej okazji jest charakterystyczna dla grupy wiekowej 18 – 30 lat. [4]

Ile jest „czystego alkoholu” w napojach alkoholowych?

SJA to standardowa jednostka alkoholu, czyli ilość czystego etanolu zawarta w napoju alkoholowym. 1 SJA to 10 gram lub 12,5 ml czystego alkoholu etylowego. Typowe porcje napojów alkoholowych zawierają:

  • butelka 500 ml piwa 5% to 25 ml / 20 g alkoholu, czyli 2 SJA
  • kieliszek 175 ml wina 12% to 21 ml / 16,8 g alkoholu, czyli 1,68 SJA
  • kieliszek 50 ml wódki 40% to 20 ml / 16 g alkoholu, czyli 1,6 SJA

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) za niosące małe ryzyko zdrowotne uważa się spożywanie:

  • w przypadku mężczyzn: do 4 SJA dziennie, najwyżej 5 dni w tygodniu
  • w przypadku kobiet: do 2 SJA dziennie, nie częściej niż 5 dni w tygodniu.

Wypijanie większych ilości alkoholu, z większą częstotliwością potęguje ryzyko szkód zdrowotnych i uzależnienia się od alkoholu. 

[1] Centrum Badania Opinii Społecznej: „Modele picia napojów alkoholowych w Polsce” luty 2017, ogólnopolska próba kwotowa 1309 osób 18+

[2] tamże

[3] ARC Rynek i Opinia, 2016

[4] CBOS: „Modele picia napojów alkoholowych w Polsce” luty 2017